Mədəaltı vəzi xərçəngi hallarının təxminən 5-10%-i irsi genetik meylliyə bağlıdır və müəyyən genetik mutasiyalar bu xərçəngin inkişafında mühüm rol oynayır. KRAS, TP53 və CDKN2A genlərində baş verən mutasiyalar şişlərin yaranmasına və onların agresiv xarakter almasına səbəb ola bilər. Bundan əlavə, ailəvi pankreatik xərçəng sindromları və Peutz-Jeghers sindromu (STK11 genində mutasiyalarla əlaqəli) da bu xəstəliyin risk faktorları sırasındadır. Ailəsində bu sindromlar və ya genetik mutasiyalar olan şəxslər daha yüksək risk altındadırlar. Erkən diaqnostika və genetik testlər irsi riskə malik fərdlərdə xəstəliyin vaxtında aşkarlanması və müalicə planının hazırlanmasında mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Analizin üsulu : Next Generation Sequencing (NGS)
Həssaslıq: 99 %
Açıqlama: 24 Gen
AKT1 | ALK | BRAF | CDK12 | CDKN2A | CTNB1 |
DDR2 | EGFR | ERBB2 | FGFR1 | FGFR2 | FGFR3 |
TSC1 | TSC2 | HRAS | KRAS | MAP2K1 | MTOR |
NF1 | NRAS | PIK3CA | PTEN | STK11 | TP53 |
BÖLMƏ | Molekulyar Onkologiya |
Çalışma üsulu | NGS |
Daşınma şəraiti | +2;+8 dərəcə |
Nəticə vermə vaxtı | 20-25 gün |
Nümunə miqdarı | 10 ml |
Nümunə növü | Toxuma, Qan (Maye biopsiyası Tüpü) |
Sinonim | Xərçəng |
Testin kodu |
|
Tüb (qab) | ETDA`lı tüp |
Mədəaltı vəzdə şiş olmasını göstərən əsas simtpomlar:
-İştahın qəfil, səbəbsiz kəsilməsi və kəskin arıqlama
-Tez yorulma, səhərlər belə yerindən qalxmaq istəməmək
-Titrətmə və səbəbsiz qızdırma, sonra qızdırmanın itməsi
-Qarın boşluğu, mədəaltı və mədə üstündə uzun, küt ağrı, sancı, kürəyə yayılan ağrı
-Gecələr belə ağrı, qəfil ağrıdan yuxudan oyanma
-Ümumiyyətlə, ağrı insan uzanan yerdə artır
-Mexaniki sarılıq – dərinin, göz bəbəyinin saralması
-Sidiyin tünd pivə rəngi alması
-Nəcisin rəngsizləşməsi, ağarması
-Dəri səthində qaşınmalar, nəticədə xəstənin yata bilməməsi, əsəbi olması
-Mədəaltı vəzi həzm üçün lazımi fermentlər hasil etdiyindən, şiş zamanı bu fəaliyyətini icra edə bilmir, pozulur və ferment defisiti yaranır. Nəticədə xəstə tez-tez nəcisə gedir, qarnı çox köpür, yeməkdən sonra ağırlıq hiss edir, nəcis çox yağlı, yapışqanlı olur.
1. Normal Nəticə
- İzahat: Test zamanı genetik analiz nəticəsində heç bir patogen və ya klinik əhəmiyyətli variant aşkar edilməmişdir.
- Təsir: Bu nəticə, pasientin genetik profilində aşkar edilmiş xəstəliyə səbəb ola biləcək əhəmiyyətli bir genetik mutasiya olmadığını göstərir. Pasientin klinik əlamətlərinin genetik bir səbəbdən qaynaqlanmadığı mənasına gəlir.
- Tövsiyə: Əgər pasiendə davam edən və ya genetik testlərlə izah edilə bilməyən simptomlar varsa, digər klinik diaqnostik yanaşmalar və ya əlavə genetik testlər (məsələn, daha geniş spektri əhatə edən panellər və ya xüsusi gen analizləri) tövsiyə edilir..
2. Variantlar Aşkar Edildikdə
- İzahat: WES və ya NGS analizi zamanı bir və ya bir neçə genetik variant (məsələn, mutasiyalar, delesiyalar, duplikasiyalar) aşkarlanmışdır.
- Təsir:Aşkar edilən hər bir variantın xəstənin klinik vəziyyəti ilə əlaqəsi aşağıdakı faktorlar nəzərə alınaraq fərdi şəkildə şərh edilir:
- Varian
- tın Təsnifatı: Hər bir genetik variant, patogenik, ehtimal olunan patogenik, naməlum klinik əhəmiyyətli (VUS), ehtimal olunan benign və ya benign olaraq təsnif edilir.
- Ədəbiyyat və Məlumat Bazaları: Variantın patogenlik dərəcəsini təsdiqləmək üçün ClinVar, dbSNP, HGMD və digər genetik məlumat bazalarına əsaslanaraq daha öncəki tədqiqatlar və klinik məlumatlar nəzərə alınır.
- Klinik Əlamətlər: Xəstənin klinik əlamətləri və variant arasında uyğunluq dəyərləndirilir; bu, variantın xəstəliyə səbəb olub-olmadığını göstərmək üçün vacibdir.
- İrsiyyət: Variantın xəstənin ailə üzvlərində irsi olub-olmaması, ehtimal olunan təsirini daha yaxşı dəyərləndirmək üçün nəzərə alınır. Ailə üzvlərində də eyni simptomlar varsa, bu, variantın klinik əhəmiyyətini daha gücləndirə bilər.
Misal:
- Ləğv Edici Mutasiya (Trunkating Mutation): Xəstədə ləğv edici bir mutasiya aşkarlanıbsa, bu, xəstəliyə səbəb ola biləcək ciddi bir genetik dəyişikliyi göstərir. Bu halda, variant xəstənin klinik vəziyyəti ilə əlaqəli ola bilər və hədəflənmiş müalicə planının bir hissəsi kimi istifadə edilə bilər.
- VUS (Naməlum Klinik Əhəmiyyətli Variant): Əgər VUS aşkar edilibsə, əlavə testlər və yeni məlumat bazası yenilikləri ilə variantın patogenik və ya benign olması daha sonra müəyyən edilir. Bu variantın təsiri haqqında qəti bir qərar vermək mümkün olmaya bilər, ancaq izlənilməsi tövsiyə olunur.
Bu proses, hər bir xəstənin genetik nəticələrinin individual kontekstdə interpretasiyasına kömək edir və klinik qərarların qəbul edilməsində əsas rol oynayır.Bu baxımdan WES,CES və NGS kimi iləri texnologiyalar ilə aparılan testlərin nəticəsini mütləq genetik mütəxəssis tərəfindən şərh edilərək konsultasiya verilməlidir.