Konsultasiya al

Genetik pasport — insanın genetik məlumatlarının xüsusi analiz və sənədləşdirilməsi ilə əldə olunan, onun sağlamlığı, xəstəlik riski, dərmanlara fərdi cavabı və həyat tərzi ilə bağlı fərdi genetik xüsusiyyətlərini əks etdirən məlumat toplusudur. Bu sənəd, insan orqanizmində minlərlə genin oxunması və təhlili nəticəsində hazırlanır və müasir tibbin ən böyük yeniliklərindən biri sayılır.

Genetik pasportun əsas məqsədi — insanın genetik xəstəliklərə və ya irsi meyillərə olan riskini müəyyən etmək, fərdi profilaktik tədbirlər və düzgün müalicə strategiyası seçməkdir. Eyni zamanda, genetik pasport vasitəsilə sağlam həyat tərzi planlaşdırmaq və gələcəkdə yaranacaq xəstəliklərin qarşısını vaxtında almaq mümkündür.

Genetik Pasportun Tibbi Əhəmiyyəti

Müasir tibb elmi sübut edir ki, bir çox xəstəliklərin (məsələn, diabet, xərçəng, ürək-damar xəstəlikləri, nevroloji və metabolik xəstəliklər və s.) yaranmasında genetik faktorlar mühüm rol oynayır. Genetik pasport sayəsində aşağıdakı imkanlar əldə edilir:

• Xəstəlik riskinin proqnozlaşdırılması: Hər bir şəxsin irsində olan xəstəlik riski, ailə anamnezi və genetik mutasiyalar analiz edilir.
• Fərdi profilaktika və erkən diaqnostika: Riskli genetik dəyişikliklər aşkarlandıqda, şəxsə uyğun mütəmadi tibbi yoxlanış və profilaktik tədbirlər tövsiyə olunur.
• Dərmanların fərdi seçimi (farmakogenetika): Hər bir insanın genetik quruluşu dərmanlara cavabını təyin edir. Genetik pasport fərdi dərman seçimini optimallaşdırır, əlavə təsirlərin qarşısını alır.
• Ailə planlaşdırması və daşıyıcı statusun müəyyənləşdirilməsi: İrsi xəstəliklərin ötürülməsi riskini qiymətləndirmək üçün mühüm vasitədir.

Genetik Pasport Necə Hazırlanır?

Genetik pasportun hazırlanması üçün aşağıdakı əsas addımlar həyata keçirilir:

1. DNT-nin alınması: Qan, ağız seliyi və ya digər bioloji materiallardan nümunə götürülür.
2. Genetik analiz (NGS və s.): Müasir laboratoriyalarda DNT-də minlərlə gen və marker analiz edilir.
3. Bioinformatik təhlil: Genetik məlumatlar xüsusi proqramlarla analiz olunaraq fərdi risk profili çıxarılır.
4. Hesabat və məsləhət: Alınan nəticələr genetik konsultant və həkim tərəfindən şərh edilir və şəxsə təqdim olunur.

Genetik Pasportun Üstünlükləri

Genetik pasport — təkcə xəstəlik riski haqqında məlumat deyil, həm də fərdi sağlamlıq və həyat tərzi üçün “bələdçi xəritədir”:

• Fərdiləşdirilmiş tibb: Tibbi xidmətlər və məsləhətlər insanın öz genetik profilinə əsaslanır.
• Profilaktika və uzunömürlülük: Risklər vaxtında müəyyən edilir, xəstəliklərin erkən qarşısı alınır.
• Sağlam ailə nəsli: Daşıyıcı statusun aşkarlanması ilə irsi xəstəliklərin qarşısını almaq mümkündür.
• Daimi yenilənmə: Genetik pasport yeni elmi kəşflər və fərdi analizlərlə təkmilləşdirilə bilər.

Genetik Pasport və Etik Məsələlər

Genetik məlumatlar çox həssas və şəxsi xarakter daşıyır. Bu səbəbdən, gizlilik və məlumatların qorunması xüsusi diqqət tələb edir. Genetik pasportun hazırlanmasında və saxlanmasında beynəlxalq etik qaydalara və yerli qanunvericiliyə əməl edilməlidir. Məlumatların yalnız şəxsən və ya müvafiq icazə ilə istifadə olunması əsas şərtdir.

Gələcəyin Tibbi: Genetik Pasportun Rolu

Gələcəkdə genetik pasport hər bir insanın sağlamlıq tarixçəsinin ayrılmaz hissəsinə çevriləcək. Hər kəs üçün fərdi diaqnostika və müalicə — “personalized medicine” dövrünə keçid, məhz genetik pasport vasitəsilə mümkün olacaq.
 Afgen Genetik Diaqnoz Mərkəzində müasir laborator avadanlıqlar və peşəkar genetik məsləhətçilər sayəsində bu xidmətdən rahatlıqla yararlana bilərsiniz.