

Parkinson və Alzheimer: Genetik Risk Faktorları və Erkən Diaqnostikanın Əhəmiyyəti
Parkinson və Alzheimer xəstəlikləri dünya miqyasında milyonlarla insanı təsirləndirən neyrodegenerativ xəstəliklərdir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (WHO) məlumatına görə, Alzheimer xəstəliyi dünya üzrə 55 milyondan çox insanı təsir edir və bu rəqəmin 2050-ci ilə qədər üç dəfə artacağı proqnozlaşdırılır. Parkinson xəstəliyi isə hər il 10 milyon insana təsir göstərir və yaş artdıqca riski yüksəlir.
Bu xəstəliklərin əsas xüsusiyyəti beyində neyronların tədricən məhv olmasıdır. Lakin elmi tədqiqatlar göstərir ki, təkcə yaşlanma deyil, genetik faktorlar da bu xəstəliklərin yaranmasında mühüm rol oynayır. Afgen Genetik Diaqnoz Mərkəzində biz, Parkinson və Alzheimer xəstəliklərinin genetik testlər vasitəsilə erkən diaqnostikasını və fərdi risk qiymətləndirməsini təklif edirik.
Genetik Faktorlar və Parkinson Xəstəliyi
Parkinson xəstəliyi, əsasən hərəkət sisteminə təsir edən xroniki neyrodegenerativ bir xəstəlikdir. Beyində dopamin istehsal edən neyronların zədələnməsi nəticəsində xəstələrdə tremor (əsmə), əzələ sərtliyi və hərəkət problemləri müşahidə olunur.
Genetik Risk Faktorları:
📌 LRRK2 (Leucine-rich repeat kinase 2) – Parkinson xəstəliyi ilə əlaqələndirilmiş ən mühüm genlərdən biridir. Xüsusilə LRRK2 G2019S mutasiyası bu xəstəlik üçün yüksək genetik risk daşıyır.
📌 SNCA (Alpha-synuclein) – Beyində α-sinüklein adlı zülalın yığılmasına səbəb olan mutasiyalar Parkinsonun inkişafına yol açır.
📌 PARK7, PINK1 və PRKN (Parkin) – Bu genlərdəki mutasiyalar mitoxondrial disfunksiyaya və oksidativ stressə səbəb olaraq neyronların məhvinə gətirib çıxarır.
Bu genlərdə mutasiyalar aşkar edildikdə, Parkinson xəstəliyinin riski artır. Genetik testlər vasitəsilə erkən müdaxilə etmək və müalicə strategiyalarını fərdiləşdirmək mümkündür.
Alzheimer Xəstəliyi: Genetik Risk Faktorları və Erken Diaqnostika
Alzheimer xəstəliyi beyində beta-amiloid və tau zülallarının yığılması nəticəsində yaddaş itkisi, koqnitiv funksiyaların zəifləməsi və demensiyaya səbəb olan bir xəstəlikdir.
Genetik Risk Faktorları:
🧬 APOE (Apolipoprotein E) – Alzheimer xəstəliyi ilə bağlı ən mühüm genetik markerlərdən biridir. APOE ε4 alleli olan şəxslərdə Alzheimer riski 2-4 dəfə artır.
🧬 PSEN1 (Presenilin 1) və PSEN2 (Presenilin 2) – Ailəsində erkən yaşda Alzheimer xəstəliyi olan insanlarda bu genlərdə mutasiyalar müşahidə edilir.
🧬 APP (Amyloid Precursor Protein) – Bu gen mutasiyaları beta-amiloid yığılmasına səbəb olur və erkən başlayan Alzheimer xəstəliyi ilə əlaqəlidir.
Bu genetik testlər nəticəsində Alzheimer riski yüksək olan insanlarda fərdi müalicə planı tərtib etmək və profilaktik tədbirlər görmək mümkündür.
Genetik Testlərin Əhəmiyyəti və Afgen Genetik Diaqnoz Mərkəzində Müayinə İmkanları
Afgen Genetik Diaqnoz Mərkəzi, beynəlxalq standartlara uyğun genetik testlər vasitəsilə Parkinson və Alzheimer xəstəliklərinin erkən diaqnostikasını həyata keçirir. Müasir Next-Generation Sequencing (NGS) və PCR əsaslı analizlər sayəsində genetik risk faktorlarınızı müəyyən edərək, xəstəliklərin qarşısını almaq üçün fərdi yanaşma təklif edirik.
✅ Testlərimiz:
🔹 Parkinson genetik test paneli (LRRK2, SNCA, PINK1 və s.)
🔹 Alzheimer genetik test paneli (APOE, PSEN1, PSEN2, APP və s.)
🔹 Fərdi risk qiymətləndirilməsi və genetik məsləhət
✅ Genetik testlərdən kimlər keçməlidir?
🔬 Ailəsində Parkinson və ya Alzheimer xəstəliyi olanlar
🔬 40 yaşdan sonra yaddaş zəifliyi və koqnitiv problemlərlə üzləşənlər
🔬 Neyrodegenerativ xəstəliklərə qarşı profilaktik tədbirlər görmək istəyənlər
Parkinson və Alzheimerin Qarşısını Almaq Mümkündürmü?
Genetik meyillilik olsa belə, həyat tərzi və erkən tədbirlər xəstəliyin başlanma müddətini gecikdirə və ya simptomların şiddətini azalda bilər.
🧠 Sağlam Beyin Üçün Tövsiyələr:
🥗 Sağlam qidalanma – Aralıq dənizi pəhrizi Alzheimerin inkişaf riskini 30-40% azalda bilər.
🏃♂️ Fiziki aktivlik – Müntəzəm idman beyində neyronların qorunmasına kömək edir.
🧩 Zehni fəaliyyət – Kitab oxumaq, yeni dillər öyrənmək və tapmacalar həll etmək neyrodejenerasiyanı gecikdirə bilər.
🩺 Müntəzəm genetik müayinə – Erkən diaqnostika və fərdi genetik riskin qiymətləndirilməsi mühüm rol oynayır.
Afgen Genetik Diaqnoz Mərkəzi – Sizin Sağlam Beyniniz Üçün Etibarlı Ünvandır!
Niyə bizi seçməlisiniz?
✅ Beynəlxalq Standartlara Uyğun Genetik Testlər
✅ Yüksək Dəqiqlikli NGS və PCR Analizləri
✅ Təcrübəli Genetik Mütəxəssislərdən Fərdi Məsləhət
✅ Erkən Diaqnostika və Fərdi Müalicə Strategiyaları
💡 Parkinson və Alzheimer xəstəliklərinin qarşısını almaq üçün erkən genetik diaqnostika mühüm rol oynayır!